Op grond van de Pensioenwet mag afkopen van een pensioen alleen plaatsvinden door de pensioenuitvoerder in een aantal bijzondere situaties.

In enkele situaties heeft de pensioenuitvoerder de toestemming van de pensioengerechtigde nodig en in enkele andere situaties niet.

U als pensioengerechtigde zelf, kunt niet gebruik maken van welk recht dan ook op pensioenafkoop. Waardeoverdracht van pensioenen wordt door de Wet niet (meer) als afkopen gezien en valt dus buiten deze regelgeving.

Eis voor het afkopen van pensioen
De mogelijkheid tot het afkopen van pensioen door de pensioenuitvoerder, bestaat alleen als aan de volgende eis wordt voldaan. Alleen een klein pensioen dat lager is dan de afkoopgrens, in het jaar 2007 bedroeg deze afkoopgrens 400 euro, komt voor afkopen in aanmerking. Daarnaast worden in de Wet nog enkele voorwaarden genoemd die van belang zijn. Een voorbeeld van een situatie waarin de pensioenuitvoerder zal kunnen overgaan tot het afkopen van pensioen, is de volgende. Na beëindiging van samenwonen of scheiden, mag de pensioenuitvoerder het bijzondere partnerpensioen afkopen wanneer dit onder de afkoopgrens ligt.

Toestemming voor afkoop door pensioendeelnemer
In een aantal situaties moet de pensioenuitvoerder toestemming van de pensioendeelnemer krijgen om tot afkoop over te mogen gaan. Hierbij moet u denken aan de situatie waarin een ouderdomspensioen pas na de pensioengerechtigde leeftijd onder de afkoopgrens komt. Ook speelt dit als de wens tot afkopen door de pensioenuitvoerder, pas ontstaat na de termijn die voor afkopen is vastgesteld in de Pensioenwet.

Geen toestemming nodig en geen bezwaar
In andere situaties zoals het hiervoor genoemde afkopen van partnerpensioen na beëindiging van samenwonen of scheiding, is geen toestemming nodig. Daarnaast bestaat er ook nog de situatie dat afkoop mag plaatsvinden bij geen bezwaar van de pensioendeelnemer.

Reden en gevolgen bij afkoop van pensioen
Pensioenuitvoerders maken gebruik van hun recht om pensioen af te kopen omdat de administratieve kosten van het uitbetalen van de maandelijkse uitkeringen van kleine pensioenen relatief erg hoog zijn.
Vooral de jonge pensioendeelnemer vindt afkoop vaak aantrekkelijk omdat hij in een keer een leuk bedrag krijgt uitbetaald. Anderzijds kan dit wel leiden tot de situatie dat jonge mensen die vaak van baan veranderen en dus steeds kleine stukjes pensioen opbouwen die afgekocht worden, na een bepaalde tijd nog geen behoorlijke pensioenopbouw hebben.

Belasting betalen over afkoop van pensioen
Het bedrag dat uitgekeerd wordt vanwege afkoop wordt ook belast en wel conform de groene tabel. Deze groene tabel waarmee de belastingdienst werkt is bedoeld voor beloningen die normaliter eenmalig of een maal per jaar worden uitgekeerd.